ကထိန္ခင္းပြဲ

ကထိန္ခင္းပြဲကို ပအို၀္း တိုင္းရင္းသားတို႕က “ ပြယ္ကထင္ ” ဟုေခၚ၏။ ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ ေနထိုင္ၾကသည့္ ပအို၀္း တိုင္းရင္းသားတို႕သည္ ကထိန္ခင္းပြဲ၊ တန္ေဆာင္တိုင္ပြဲကို အထူးအေထြ မဆင္ႏႊဲၾကေသာ္လည္း ေအာက္ျမန္မာျပည္ ေတာင္ငူခ႐ိုင္ ဇရပ္ႀကီးေက်းရြာတြင္ ေနထိုင္ၾကေသာ ပအို၀္း တိုင္းရင္းသားတို႕မူကား ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး၊ ခမ္းခမ္းနားနား ဆင္ႏႊဲၾကသည္။ ျမင့္မားၿပီးလွပေသာ တန္ေဆာင္းျပာသာဒ္ သဏၭာန္ တည္ေဆာက္ကာ၊ တန္ေဆာင္တိုင္ ပြဲေတာ္ကို ဆင္ႏႊဲၾကသည္။ နတ္ရြာေက်းရြာသည္ တန္ေဆာင္မုန္းလဆန္း ၈ ရက္ေန႕တြင္ က်င္းပ၏။ ဇရပ္ႀကီးေက်းရြာမူ၊ တန္ေဆာင္မုန္း လျပည့္ေန႕ေရာက္မွသာ က်င္းပေလသည္။

ဇရပ္ႀကီး ေက်းရြာတြင္ ေနထိုင္ၾကေသာ ပအို၀္း တိုင္းရင္းသားတို႕သည္ မိမိတို႕သည္ သထံုမွ ေျပာင္းေရႊ႕လာၾကသူမ်ားဟု ယူဆထားသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ မိမိတို႕ရွိ အပိုင္းေလးပိုင္းကိုလည္း၊ သထံုတြင္ရွိေသာ ရြာအမည္မ်ားျဖင့္ က်ံဳပါပိုင္း၊ တံတားဦးပိုင္း၊ ေနာင္ကုလားပိုင္းႏွင့္ ေအာက္က်င္းပိုင္း ဟူ၍ ခြဲျခား ထားသည္။ တန္ေဆာင္တိုင္ပြဲ က်င္းပရန္ အခ်ိန္နီးကပ္လာသည္ႏွင့္ ကိုယ့္အပိုင္းႏွင့္ကိုယ္ ၀ါး၊ ႏွီးစသည့္ တန္ေဆာင္တိုင္လုပ္ရန္ ပစၥည္းကရိယာမ်ားကို စုေဆာင္းထားရသည္။

အပိုင္းတစ္ပိုင္းတြင္ “ ခိုဗန္တန္ ” ေခၚ လူပ်ိဳေခါင္းတစ္ဦးစီ ရွိ၏။ လူပ်ိဳေခါင္းက ဦးစီး၍ သူ၏အိမ္တြင္ တန္ေဆာင္တိုက္ကို လုပ္ကိုင္ၾကရသည္။ တန္ေဆာင္တိုင္မွာ မီးပေဒသာပင္ ျဖစ္၏။ ဇရပ္ႀကီးေက်းရြာေန ပအို၀္း တို႕က “ တလႉမြဴး ” ဟုေခၚသည္။ တန္ေဆာင္တိုင္ကို လုပ္ရန္အတြက္ ၀ါးပိုးခပ္ႀကီးႀကီးကို ရွာရသည္။ သို႕မွလည္း ဘုရားကို သယ္ေဆာင္သြားၾကရာ၌၊ တင္မရာ ကစားရာ၌ က်ိဳးရန္မစိုးရိမ္ရေတာ့ေပ။

တန္ေဆာင္တိုင္မလုပ္ခင္ ပထမဦးစြာ မိမိတို႕ လိုခ်င္သည့္ပံုကို အၾကမ္းဖ်င္း အရင္ေရးဆြဲရသည္။ ပံုၾကမ္းရလွ်င္ လိုအပ္ေသာ ၀ါးမ်ားကို ခြဲစိပ္ရ၏။ ျဖာရ၏၊ ပအို၀္းလူငယ္ လူရြယ္မ်ားသည္ အင္ဂ်င္နီယာပညာ မတတ္ေျမာက္ၾကေသာ္လည္း ဆန္းသစ္တီထြင္မႈကို ျပဳၾကသည္။

တန္ေဆာင္တိုင္မွာ တစ္ပိုင္းႏွင့္တစ္ပိုင္း ပံုသဏၭာန္ခ်င္း မတူညီရေပ။ ဥပမာ - က်ံဳပါပိုင္းက ခါးေသး၍ ရင္ခ်ီေသာပံုကို ျပဳလုပ္လွ်င္ တံတားဦးပိုင္းက အထက္မွေန၍ ေအာက္သို႕အဆင့္ဆင့္ ႀကီးသြားသည့္ ပံုမ်ိဳးကို ျပဳလုပ္ရသည္။ ပန္းခ်ီမ်က္စိျဖင့္ ၾကည့္လွေစရန္ႏွင့္ သာမန္မ်က္ေစ့ျဖင့္ ၾကည့္လွ်င္လည္း မ႐ိုင္းေစရန္အတြက္ စကၠဴကို ေဆးေရာင္စံုျခယ္သၾက၏။

ထိုေနာက္ အေတာင့္ဆံုး ၀ါးလံုးကိုစု၍ အလယ္အူတိုင္ကို ျပဳလုပ္ရသည္။ အလယ္အူတိုင္ကို အျပင္မွေန ၾကည့္လွ်င္ မျမင္ရေအာင္ ေရာင္စံုျခယ္ထားေသာ စကၠဴကတ္မ်ားကို လိုအပ္သည့္ေနရာတြင္ ခ်ည္ရ၏။ ဆံဖြားမ်ား၊ ၾကာဖူးမ်ား၊ ပန္းပြင့္မ်ားကို သူ႕ေနရာႏွင့္သူ လိုအပ္သလို ထည့္ေပးရ၏။

တန္ေဆာင္တိုင္ကို ဆင္ေသာအခါ ၀ါးလံုးရွည္အူတိုင္ႀကီးကို လွဲ႕ထားရသည္။ ဆင္ၿပီးေသာအခါ တန္ေဆာင္တိုင္ကို ထူရန္အတြက္ ကာလသား လူပ်ိဳလူရြယ္ ၂၀ မွ ၂၅ ေယာက္အထိ ေအာက္ေျခတိုင္ေပၚသို႕ တက္ေပးရ၏။ ထိပ္ဖ်ားကိုလည္း ႀကိဳးႏွင့္သိုင္းထားရသည္။ ထူရာတြင္လည္း လ်င္ျမန္စြာ ထူရသည္။ လ်င္ျမန္စြာ မထူႏိုင္ပါက ေအာက္ေျခ ၀ါးစမ်ားသည္ လူကိုျပန္ပိတတ္၏။ သို႕ေသာ္လည္း ဇရပ္ႀကီးေက်းရြာတြင္ တန္ေဆာင္တိုင္ထူ၍ လူပိသည္ဟူ၍ မရွိေသးေပ။ တန္ေဆာင္တိုင္ကို ထူၿပီးေသာအခါ မလဲေအာင္ ေအာက္ေျခကို ႀကိဳးမ်ားျဖင့္ သိုင္းခ်ီရ၏။ တန္ေဆာင္တိုင္ကိုထူလွ်င္ ပအို၀္း အိုးစည္ဗံုေမာင္းမ်ားျဖင့္ တီး၍ ထူၾကသည္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ အမ်ိဳးသားမ်ားကို အားေပးသည့္အေနျဖင့္ ကခုန္ၾကသည္မွာ ေပ်ာ္စရာပင္ ျဖစ္ပါသည္။

တန္ေဆာင္တိုင္ကို ထူၿပီးလွ်င္ ညသို႕ေရာက္ေသာအခါ တန္ေဆာင္တိုင္ ထိပ္ဖ်ားကို ႀကိဳးႏွင့္ဆက္သြယ္ၿပီး မီးပံုးမ်ားကို သြယ္တန္း ထြန္းညႇိၾကသည္။ အေ၀းမွ လွမ္းေမွ်ာ္ၾကည့္ပါက ေစတီကို မီးပူေဇာ္ထားသည္ဟု ထင္မွတ္ရပါသည္။ တန္ေဆာင္တိုင္ မီးကို တန္ေဆာင္မုန္းလဆန္း ၁၄ ရက္ညတြင္ ဘုရားကို ပူေဇာ္ၾကသည္။

တန္ေဆာင္မုန္းလဆန္း ၁၄ ရက္ေန႕ (အဖိတ္ေန႕) တြင္ပင္ ကိုယ့္အပိုင္းႏွင့္ကိုယ္ သံဃာေတာ္မ်ားကို လႉဒါန္းရန္အတြက္ ပေဒသာပင္ကို သီးၾကသည္။ ပေဒသာပင္တြင္ သီးၾကသည့္ လႉဖြယ္၀တၴဳမ်ားမွာ အမ်ားအားျဖင့္ ထီး၊ ဖိနပ္၊ အိုး၊ ခြက္ ေရပံုး စသည္တို႕ျဖစ္ၾကပါသည္။ ပေဒသာသီးမ်ားကို တန္ေဆာင္တိုင္ေပၚတြင္ တက္ခ်ိတ္ရ၏။ ခ်ိတ္သည့္အခါတြင္လည္း လႈပ္သည့္အခါ မက်ေစရန္ ၿမဲၿမဲခ်ိတ္ထားရသည္။ တန္ေဆာင္တိုင္သည္ အျမင့္ေပ ၁၅၀ ေလာက္ရွိသျဖင့္ မရန္လူ ၄၀ မွ ၅၀ ထိ လိုေလသည္။

ရြာႏွင့္ဘုရားသည္ သံုးဖာလံု၊ ေလးဖာလံုေလာက္ေ၀း၏။ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ ညေနပိုင္း ၂ နာရီ ထိုးသည္ႏွင့္ ရြာမွဘုရားသို႕သြား၇န္ အဆင္သင့္ ျဖစ္ေနၾကသည္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ ကိုယ့္အပိုင္းႏွင့္ကိုယ္ ဘုရားကိုပူေဇာ္ရန္ ၾကာသကၤန္း ပူေဇာ္ၾက၏။ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကလည္း ကိုယ့္အပိုင္းႏွင့္ကိုယ္ ဘုရားပူေဇာ္ရန္အတြက္ ၾကာသကၤန္းကို ေရွ႕မွကိုင္ေဆာင္သြားရ၏။ လူငယ္ပိုင္းတို႕သည္ တန္ေဆာင္တိုင္ကို ေနာက္မွေန၍ မခ်ီၾကရ၏။

ေလးပိုင္းတြင္ရွိေသာ ၾကာသကၤန္းအားလံုးကို ကန္ေတာ့ပြဲေနာက္မွ လိုက္သြားၾကရ၏။ တန္ေဆာင္တိုင္ကို လွည့္ရာတြင္ ၾကာသကၤန္းအားလံုးကို ကန္ေတာ့ပြဲေနာက္မွ လိုက္သြားၾကရ၏။ တန္ေဆာင္တိုင္ကို လွည့္ရာတြင္ စည္ကားလွ၏။ အၿမိဳ႕ၿမိဳ႕အနယ္နယ္မွ လာေရာက္ၾကည့္႐ွဳ ၾကသည္။ လူေတြမ်ားလြန္း၍ လမ္းပိတ္သြားတတ္၏။ လမ္းပိတ္သြားေသာအခါ သြားလာေရးခက္ခဲသြား၏။ ထို႕ေၾကာင့္ လူအုပ္ကိုခြဲရန္အတြက္ ကိုယ့္နည္း ကိုယ့္ဟန္ျဖင့္ ကၽြဲ႐ိုင္းဟု ဆိုကာ ကၽြဲႏွင့္တူေအာင္ ႏွစ္ေကာင္သံုးေကာင္ခန္႕ လုပ္ရ၏။ ကၽြဲ႐ိုင္းလူအုပ္ထဲ တိုး၀င္ေသာအခါမွသာ လူမ်ားလမ္းဖယ္ ေပးၾက၏။ ထိုအခါမွ တန္ေဆာင္တိုင္ကို သယ္ရန္လြယ္ကူေလသည္။ ကိုယ့္အပိုင္းႏွင့္ကိုယ္ အၿပိဳင္အဆိုင္ ျပဳလုပ္ၾက၏။

တန္ေဆာင္တိုင္၏ ေနာက္တြင္ အတီးအမႈတ္မ်ားပါသည္။ အမ်ားအားျဖင့္ အိုးစည္ပင္ျဖစ္၏။ ေနာင္ကုလားပိုင္းမူကား ေျဗာကိုတီးေလသည္။ တန္ေဆာင္တိုင္ကို မ ရာတြင္ ေလးဘက္ေလးတန္ ညီညီ မ ရ၏။ ဤသို႕မဟုတ္ပါက တန္ေဆာင္တိုင္သည္ တဖက္ေစာင္းနင္း ျဖစ္သြားတတ္၏။ ထို႕ျပင္ တန္ေဆာင္တိုင္လုပ္စဥ္က အကယ္၍ အူတိုင္မခိုင္ပါက က်ိဳးတတ္သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ညီညီညာညာ မ ၾကေစရန္ လူပ်ိဳေခါင္းက ႀကီးၾကပ္ေပးရသည္။

တန္ေဆာင္တိုင္ကို မ ၾကရာတြင္ တစ္ခါတည္း ဘုရားအေရာက္ မသယ္ၾကေပ။ တန္ေဆာင္တိုင္မွာ ႀကီးလည္းႀကီး ေလးလည္းေလးသျဖင့္ တစ္ရွိန္တည္း ဘုရားအေရာက္ မသယ္ႏိုင္ၾကေပ။ တန္ေဆာင္တိုင္ကို မ ရာတြင္လည္း ႐ိုး႐ိုး မ ၾကသည္ထက္ ေပ်ာ္ရႊင္ေစရန္အတြက္ လွည့္ပတ္ၿပီး ေဆာင့္၍ မ ၾကသည္။ ဤသို႕လွည့္ပတ္၍ ေဆာင့္၍ မ ၾကျခင္းမွာ မည္သည့္ တန္ေဆာင္တိုင္သည္ ကစားခံသည္။ မည္သို႕လွည့္လွည့္ မည္သို႕ ေဆာင့္ေဆာင့္၊ မက်ိဳးေၾကာင္း ျပလိုသည့္သေဘာပင္ ျဖစ္၏။ တန္ေဆာင္တိုင္သည္ အကယ္၍ အလယ္အူတိုင္က ၀ါးေပ်ာ့ျဖစ္ပါက ထိုတန္ေဆာင္သည္ က်ိဳးက်တတ္၏။ ကိုင္းညြတ္သြားတတ္၏။ တစ္ပိုင္းႏွင့္တစ္ပိုင္း သူသာသည့္ အေၾကာင္း၊ ငါသာသည့္အေၾကာင္းကို ပအို၀္း ဘာသာျဖင့္ စာခ်ိဳးၾက၏ မခံခ်င္ေအာင္ စၾက၏။ ဤသို႕ မခံခ်င္ေအာင္ စၾကေသာ္လည္း တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ေဟာ့ေဟာ့ရမ္းရမ္း၊ ရန္ျဖစ္သည္ဟူ၍ မရွိၾကေပ။ ကစားရာတြင္လည္း အလြန္အကၽြံ မျဖစ္ေအာင္ ရပ္ကြက္လူႀကီးမ်ားက ၾကပ္မတ္ေပးရသည္။ ထိန္းေပးရသည္။

တန္ေဆာင္တိုင္ကို ေဆာင့္၍ မၾကသျဖင့္ မေတာ္၍ က်ိဳးသြားလွ်င္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ လူနည္း၍ မ မ ႏိုင္လွ်င္ေသာ္ လည္းေကာင္း တစ္ပိုင္းကို တစ္ပိုင္းက ကူညီ၍ မေပးၾကသည္။ ကိုယ့္အပိုင္းႏွင့္ကိုယ္ လုပ္ၾကသည္ဟု ဆိုေသာ္လည္း၊ ဒုကၡေရာက္ေသာအခါ စည္းစည္းလံုးလံုးျဖင့္ ကူညီၾကသည္မွာ၊ ပအို၀္း တိုင္းရင္းသားတို႕၏ ခ်စ္စရာ ဓေလ့တစ္ခုပင္ ျဖစ္ပါသည္။

တန္ေဆာင္တိုင္ကို ညေန ၂ နာရီမွစ၍ ဘုရားသို႕ မ ၍ သယ္ၾကသည္မွာ ညေန ၃ နာရီခြဲမွ ဘုရားသို႕ ေရာက္ေလသည္။ အျမန္သြားပါက ၁၀ မိနစ္ပင္ မၾကာေခ်။ တန္ေဆာင္တိုင္ကို မ ၍ သြားရင္း၊ တန္ေဆာင္တိုင္ကို ခ်၍ က ၾကရင္းျဖင့္၊ တျဖည္းျဖည္းႏွင့္ သြားၾကသည္။ တန္ေဆာင္တုိင္ေရွ႕တြင္ သြားေသာ အမ်ိဳးသမီး ၾကာသကၤန္းအဖြဲ႕သည္ ဘုရားသို႕သြားစဥ္က အတူတူပင္ ျဖစ္ေသာ္လည္း၊ အမ်ိဳးသမီး ၾကာသကၤန္း အဖြဲ႕သည္ ေစတီေတာ္ႏွစ္ဆူကို လက္ယာရစ္၍၊ ဘုရားကို ၾကာသကၤန္း ကပ္လႉၾက၏။ ထိုေနာက္ ထိုအမ်ိဳးသမီး အဖြဲ႕သည္ ၾကာသကၤန္း ကပ္ၿပီး၍ ကိုးခန္းဇရပ္တြင္ ထိုင္ေနၾကၿပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း တန္ေဆာင္တိုင္ကို သယ္လာၾကသည့္ အမ်ိဳးသားအဖြဲ႕သည္ ရြာထိပ္မွာပင္ ရွိေနေသးသည္။

တန္ေဆာင္တိုင္ကို သယ္ရာတြင္ ၾကည့္႐ွဳၾကသည့္ ပရိတ္သတ္ မ်ားလြန္းသျဖင့္ ကၽြဲ႐ုပ္ထဲတြင္ လူ၀င္၍ကၿပီး၊ လမ္းရွင္းေပးရသည္။ ကၽြဲႏွစ္ေကာင္ကို ေအာင္ဘာေလကၽြဲႏွင့္ ၀ိုက္ႀကီးကၽြဲဟု နာမည္ေပးထား၏။ ကၽြဲႏွစ္ေကာင္ ေ၀ွ႕ၾကသည့္အခါ အိုးစည္ကို အျမန္ဆံုး တီးေပးၾကသည္။ ၾကည့္႐ွဳၾကသည့္ ပရိတ္သတ္မ်ားမွာ အၿပံဳးကိုယ္စီျဖင့္ ပီတိျဖစ္ၾကရသည္။ လူငယ္ကာလသားမ်ားကလည္း ေအာင္ျမင္မႈ အထိမ္းအမွတ္ အျဖစ္ ကၾက ခုန္ၾက သူမ်ားမွာလည္း ေရေလာင္းထားသည့္အလား တစ္ကိုယ္လံုး ေခၽြးစို႕ေနေတာ့၏။ ရပ္ကြက္လူႀကီးမ်ားသည္ တန္ေဆာင္တိုင္ ေလးပင္စလံုး ဘုရားသို႕ ေရာက္မွသာ စိတ္ခ်မ္းသာၾကရသည္။ ၀မ္းသာၾကရသည္။ မိမိတို႕တြင္ တာ၀န္ရွိသူမ်ားပီပီ၊ တန္ေဆာင္တိုင္ဘုရားသို႕ မေရာက္ခင္ တာ၀န္ရွိသူမ်ား ပီပီ၊ တန္ေဆာင္တိုင္ဘုရားသို႕ မေရာက္ခင္ ဘာမ်ားျဖစ္ေလမည္နည္းဟူ၍၊ စိုးရိမ္စိတ္မ်ား ေအာင္ျမင္ပါမလား ဟူေသာ သံသယစိတ္မ်ားျဖင့္ စိုးရိမ္ခဲ့ၾကရသည္။ ဘုရားသို႕ ေရာက္ေသာအခါ ကိုးခန္းဇရပ္တြင္ တန္ေဆာင္တိုင္ေလးပင္ကို စီတန္း၍ ထားရ၏။

ေနာက္တစ္ေန႕ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ေက်ာ္ ၁ ရက္ေန႕ညေနတြင္ ပေဒသာ အသီးမ်ား ျဖစ္သည့္ လႉဖြယ္၀တၴဳမ်ားကို သံဃာေတာ္မ်ားအား မဲစနစ္ျဖင့္ ကပ္လႉပူေဇာ္ၾကၿပီး တရားနာၾက၏။ ဤသို႕ တန္ေဆာင္တိုင္ပြဲေတာ္ႀကီး က်င္းပၿပီးစီး ပြဲၿပီးေသာအခါ လူငယ္ကာလသားမ်ားက လူႀကီးမ်ားအား ပအို၀္း ဘာသာျဖင့္ ---

“ နိန္ေလမွ၊ ထြားစိုင္းစိုင္း၊ မိုးျဖားသီးဖာျဖားသီး၊ ဖာနာင္သီး မိုးနာင္သီးေနာ၊ ေဖးေနးက ေဟာင္တိုင္းဟန္နိန္ယို၊ နိသြန္းသီးအီက်ိ စာေလြ၊ ေဖထိုင္းယန္းေနာ ”
(ေနာင္ႏွစ္မွ ေနာက္ထပ္ ေသေသခ်ာခ်ာ ထပ္ၾကည့္ၾကအံုးေပါ့ အဘိုး၊ အဘြား၊ ဦးေလး၊ ေဒၚေလးတို႕ ဒီႏွစ္ထက္ ပိုေကာင္းေအာင္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ လူငယ္ေတြ ဆက္ၿပီးႀကိဳးစားပါ့မယ္ ထပ္ၿပီးအားေပးပါဦး)

ဤကား ေအာက္ျမန္မာႏိုင္ငံ ေတာင္ငူခ႐ိုင္၊ ဇရပ္ႀကီး ေက်းရြာရွိ ပအို၀္း တိုင္းရင္းသားတို႕၏ တန္ေဆာင္တိုင္ပြဲ က်င္းပပံုပင္ျဖစ္၏။ အလႉဒါနျပဳပြဲ သာမက ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပြဲဟုလည္း ေခၚႏိုင္ပါသည္။ ႏွစ္စဥ္ပင္ တန္ေဆာင္မုန္းလ ေရာက္တိုင္း တန္ေဆာင္တိုင္ပြဲကို ဆင္ႏႊဲၾကသည္။

နတ္ေတာ္လတြင္း “ ေခါပုတ္ ” ေခၚ ေကာက္ညႇင္းေထာင္းပြဲကို က်င္းပၾကသည္။ ဤေကာက္ညႇင္းေထာင္းပြဲကို ည ၇ နာရီ၊ ၈ နာရီခန္႕တြင္ ျပဳလုပ္ေလ့ ရွိသည္။ ဤတြင္ ပအို၀္း တိုင္းရင္းသားတို႕သည္ မိမိတို႕ လယ္မွထြက္ေသာ ေကာက္ညႇင္းဆန္သစ္မ်ားကို ခ်က္ၿပီး၊ ေထာင္းၾက၏။ ထိုေနာက္ အျပင္အလိုက္ အျပား၀ိုင္းမ်ားကို ျပဳလုပ္၏။ စားစရာတြင္ လက္ႏွင့္ မကပ္ေစ၇န္ ႏွမ္းမႈန္႕ကို ျဖဴးေပးရသည္။ ေကာက္ညႇင္းထမင္းျဖင့္ ေထာင္းထားသည့္ “ ေခါပုတ္ ” ကို ၾကံသကာရည္ျဖင့္ တို႕၍ စားရ၏။ ငါးေျခာက္ကေလးမ်ားကိုလည္း ေၾကာ္၍ ငါးေျခာက္ေၾကာ္ျဖင့္ စားေလ့ရွိသည္။ နံနက္တြင္ ညက ျပဳလုပ္ထားေသာ “ ေခါပုတ္ ” ကို ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းသို႕ အရင္ပို႕ၿပီး သက္ႀကီးရြယ္ႀကီးႏွင့္ အိမ္နီးနားခ်င္း အိမ္မ်ားသို႕ လိုက္လံပို႕၍ ကုသိုလ္ ျပဳၾကသည္။

ျပာသိုလတြင္ “ ေစာ္ယာကု ” ေခၚ ယာဂုပြဲေတာ္ကို ႏႊဲေပ်ာ္ၾက၏။ အိမ္တိုင္းလိုလို ေကာက္ညႇင္းဆန္ကို ခ်က္ၿပီး ႀကံသကာရည္ႏွင့္ ေရာရ၏။ ထိုေနာက္ ဗန္းမ်ားျဖင့္ အျပင္ ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ျပဳလုပ္ထားသည့္ အျပင္မ်ား ေပၚတြင္ ေလွာ္ၿပီးေသာ ေျမပဲကို အျခမ္းလိုက္ ႏွစ္ထား၏။ အခ်ိဳ႕လည္း ေလွာ္ၿပီးသား ေျမပဲကို ေထာင္း၍ အျပင္ေပၚတြင္ျဖဴးၾက၏။ ထိုေနာက္ ေကာက္ညႇင္းျပင္ ကိုလွီးျဖတ္၍ ဘုရားကို ဆြမ္းေတာ္တင္ျခင္း၊ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းသို႕ သြားေရာက္လႉဒါန္းျခင္း၊ ရြာတြင္းရွိ အိမ္နီးနားျခင္းမ်ား၊ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ားသို႕ လႉဒါန္းျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ၾကေလသည္။

တပို႕တြဲလတြင္ ပအို၀္း တိုင္းရင္းသားတို႕သည္ ေတာတြင္းသို႕ လွည့္လည္ကာ စုေပါင္းၿပီး ထင္းရွာပြဲ ျပဳလုပ္ၾက၏။ ေတာတြင္းသို႕ သြား၍ ထင္းမ်ား၊ သစ္ေခါက္မ်ား ရွာေဖြစုေဆာင္း၍ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းသို႕ လႉဒါန္းၾက၏။ ဤလသည္ အလြန္ ေအးသျဖင့္၊ သံဃာေတာ္မ်ား အေအးဒဏ္မွ ကာကြယ္ႏိုင္ေစရန္၊ မီးလႈံႏိုင္ရန္ အတြက္ ထင္းမ်ားကို လႉေလ့ရွိ၏။ တပို႕တြဲလတြင္ “ ခရဲ ” ေခၚ မီးပူေဇာ္ပြဲကို က်င္းပၾက၏။

“ ခရဲ ” ဆိုသည္မွာ မီးပူေဇာ္သည့္ မီးတိုင္ႀကီးတစ္မ်ိဳး ျဖစ္၏။ “ ခရဲ ” ေခၚ မီးပူေဇာ္ပြဲကို တပို႕တြဲလျပည့္ညတြင္ ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ခရဲမီး ျပဳလုပ္ပံုမွာ “ ကေလာ ” ေခၚ က်ဴပင္ငယ္ တစ္မ်ိဳး၏ ႐ိုးတံမ်ားကို ၀ါးနက္၀ါး အူတိုင္တြင္၊ ကန္ေတာ့ ထုခၽြန္သဖြယ္ အထပ္ထပ္ စည္းၾကပ္ခ်ည္ေနွာင္ထား၏။ ဤထုခၽြန္ႀကီးေပၚတြင္ ၀ါးစိမ္းေလးလံုးျဖင့္ ထပ္မံ၍ ေလးဘက္ေလးတန္ ထိန္းခ်ဳပ္တြယ္ ေႏွာင္ထား၏။ ကန္ေတာ့အေျခမ်က္ႏွျပင္တြင္လည္း တစ္ေတာင္ခန္႕အရွည္ကို ထုတ္ထား၏။

ဤခရဲေခၚ မီးတိုင္ႀကီး တစ္ခုလံုးသည္ အရွည္ ၁၀ ေတာင္မွ ၁၅ ေတာင္အထိ ရွိတတ္ၿပီး၊ အေျခဖက္ မ်က္ႏွာျပင္အ၀ုိင္းသည္ အခ်င္းတစ္ေပမွ တစ္ေပခြဲ အထိ ရွည္ေလသည္။ ကန္ေတာ့ခၽြန္႐ိုး တံစည္းႀကိဳးတြင္ ႀကိဳးကြင္းမ်ားကို သီးသန္႕ ခ်ည္ေႏွာင္ထား၏။ ႀကိဳးကြင္းမ်ားတြင္ ထမ္းပိုးမ်ားလွ်ိဳကာ တစ္ဖက္ တစ္ခ်က္စီ ထမ္းပိုးသယ္ေဆာင္ၾကေလသည္။

အမ်ိဳးသားမ်ားသည္ “ ခရဲ ” မ်ားကို မိမိတို႕ အဖြဲ႕အလိုက္ သယ္ေဆာင္ၾက၏။ ေစတီရင္ျပင္ေတာ္ေပၚသို႕ ေရာက္ေသာအခါ၊ တစ္ဖက္ႏွင့္တစ္ဖက္ မခံခ်င္ေအာင္ ေျပာင္ေလွာင္ၾက၏။ တစ္ဖြဲ႕ႏွင့္တစ္ဖြဲ႕လည္း မီးတိုင္းခ်င္င္းကို အျပန္အလွန္ေျပး၍ ထိပ္ခ်င္းတိုက္ၾကသည္။ ပရိတ္သတ္မ်ားသည္ မီးတိုင္ေရာ လူမ်ားပါလဲေအာင္ တိုက္ႏိုင္သည့္အဖြဲ႕ကို ၾသဘာေပးၾကသည္။

ဤသို႕ မီးတိုင္ခ်င္း တိုက္ၾကေသာ္လည္း အခိုင္အခံ့ ျပဳလုပ္ထားသျဖင့္ ပ်က္စီးျခင္း မရွိႏုိင္ေပ။ သို႕ေသာ္ အခ်ိဳ႕ကမူ မိမိတို႕၏ မီးတိုင္အစြန္းရွိ ၀ါးစိမ္းေလးေခ်ာင္းကို အတြင္းသို႕ ကုပ္ထားသျဖင့္ တစ္ဖက္မီးတိုင္၏ အေျခကို ထိခိုက္ပ်က္စီးေစႏိုင္ေပသည္။

မီးတိုင္ခ်င္း ထိပ္တိုက္ရာတြင္ လူကိုထိခိုက္မႈ မရွိႏိုင္ေစရန္၊ ထမ္းပိုး၀ါးလံုးမ်ား ရွည္မွသာ၊ လူႀကီးမ်ားက ခြင့္ျပဳေလသည္။ ဤသို႕ မီးတိုင္ခ်င္း ထိပ္တိုက္ျခင္းသည္ အေပ်ာ္အပါးႏွင့္ စြမ္းအင္ၿပိဳင္မႈ သက္သက္သာ ျဖစ္၏။ မီးတိုင္ခ်င္း ထိပ္တိုက္ပြဲမ်ားကို ည ၉ နာရီေလာက္တြင္ ရပ္စဲၾက၏။

ထိုေနာက္ မီးတိုင္မ်ားကို ေစတီေတာ္ ပတ္လည္တြင္ အသင့္တူးထားေသာ တြင္းမ်ားတြင္၊ အေျခ၀ါးမ်ားအတိုင္း စိုက္ၿပီး မီး႐ွိဳ႕ ပူေဇာ္ၾကသည္။ “ ကေလာ ” ေခၚ က်ဴပင္တစ္မ်ိဳး၏ ႐ိုးတံသည္ ေကာက္႐ိုး၏ သေဘာအတိုင္းပင္ ျဖစ္၏။ မီး႐ွိဳ႕စတင္သည္မွာ ၂၄ နာရီမွ် ၾကာျမင့္စြာ မီးတေငြ႕ေငြ႕ ေလာင္ကၽြမ္းေလသည္။ မီးေလာင္ကၽြမ္းေနစဥ္ ေပါက္ကြဲသံမ်ား ထြက္ေပၚေစရန္လည္း၊ ၀ါးလံုးစိန္းမ်ားကို ထည့္သြင္းထားတတ္ၾကသည္။

ပအို၀္း တိုင္းရင္းသားတို႕သည္ ဗုဒၶဘာသာကို သက္၀င္ယံုၾကည္ၾကသူမ်ားပီပီ၊ တေပါင္းလတြင္ သဲပံုေစတီပြဲႏွင့္ ေစတီပုထိုးမ်ားတြင္ တေပါင္း ဘုရား ပြဲေတာ္ကို က်င္းပၾကသည္။ တေပါင္းဘုရားပြဲေတာ္ကို ကုသိုလ္ျပဳရင္း၊ ဖူးေျမာ္ကန္ေတာ့ရင္း ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ဆင္ႏႊဲၾကသည္။ ထို႕ျပင္ တေပါင္းလတြင္ ပဥၨင္းတက္ပြဲ၊ ရဟန္းခံပြဲ တို႕ကိုလည္း က်င္းပေလ့ရွိ၏။ က်င္းပပံုမွာလည္း ျမန္မာမ်ား က်င္းပပံုႏွင့္ ဆင္ေလသည္။ ရွင္ျပဳပြဲ၊ ပဥၨင္းတက္ပြဲမ်ားကို က်င္းပျခင္းျဖင့္ မိဘတို႕၀တၱရား ေက်ပြန္သည္။ ပဥၨင္းတက္ - ရဟန္းခံသူ ေယာက်္ားေလး မ်ားကလည္း ဘုန္းကံရွင္မ်ား ျဖစ္လာသည္ဟု ယံုၾကည္ၾကေလသည္။

အခ်ဳပ္အားျဖင့္ဆိုလွ်င္ ပအို၀္း တိုင္းရင္းသားတို႕ က်င္းပေသာ ရာသီပြဲေတာ္မ်ားသည္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႕၏ အယူအဆအရ ကုသုိလ္ဒါန ျပဳျခင္းျဖင့္ နိဗၺာန္ေရာက္ႏိုင္သည္ဟူေသာ ယူဆခ်က္မ်ားကို လိုက္နာၿပီး ေဆာင္ရြက္ၾကသည့္ ဘာသာေရး ပြဲေတာ္မ်ားပင္ ျဖစ္ေပသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ပအို၀္း တိုင္းရင္းသားတို႕၏ ရာသီပြဲေတာ္မ်ားသည္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈကိုသာ ဦးမတည္ဘဲ ကုသိုလ္ဒါန ျပဳေရးကိုသာ ဦးတည္ေၾကာင္း ေတြ႕ရေပသည္။ ကုသိုလ္ဒါန ျပဳေရးကိုသာ ဦးတည္ေၾကာင္း ေတြ႕ရေပသည္။ ကုသိုလ္ဒါန ျပဳရာတြင္ လူငယ္ပိုင္းက ၀ိုင္း၀န္းကူညီ လုပ္ေဆာင္ၾကရာ၌၊ မၿငီးေငြေစရန္ ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပြဲ မ်ားကို ထည့္သြင္းတတ္ၾကေလသည္။

1 comments:

  1. You are good. Thank .and try.fri

Post a Comment